De student:

• kan de belangrijkste actuele stromingen binnen de praktische theologie weergeven en analyseren en is in staat haar/zijn eigen positie hierin te bepalen (ET 1,3,6);
• kan praktisch-theologische ecclesiologische theorieën over kerkvernieuwing uitleggen en evalueren (ET 1); 
• kan reflecteren op concrete praktijken van kerkvernieuwing met behulp van de aangereikte literatuur (ET 2,3,4); 
• kan zichzelf positioneren in relatie tot kerkvernieuwing vanuit (theologische) theorieën over normativiteit (ET 6,9).

In deze cursus gaan studenten na wat de stand van zaken is binnen de praktisch-theologisch ecclesiologie, vooral met het oog op kerkvernieuwing. Zowel de empirische wending binnen de PT, als de nadruk op de kerk worden bestudeerd en op voor- en nadelen bevraagd. Centraal staat het ontwikkelen van een eigen praktisch-theologische ecclesiologische startpositie: wat heb ik nodig om in het kerkzijn in Nederland vandaag een visie op dat kerkzijn te ontwikkelen, en welke visie wordt dat dan? De eigen (confessionele) verbondenheid van de student met kerk en traditie krijgt hierbij nadrukkelijk aandacht. Na een korte introductie in de (recente) geschiedenis van de PT (1) focussen we op de kerk (2). Vandaar vertrekken we naar de praktische ecclesiologie (3) gericht op verandering (4).

Opzet

De cursus heeft twee onderdelen, elk afgesloten met een praktijkdag.

Praktische theologie en de kerk

Hoofdlijnen van de (recente) geschiedenis van de PT

Focus op kerk en kerkelijke praktijken: theologie van kerkelijke praktijken

Werkbezoek NGK Maastricht (week 3) – 16 september 2026

De ‘echte kerk’

Blueprint Ecclesiology en Practical Ecclesiology

Kerk en verandering

Werkbezoek SGA Alexanderpolder (week 6) – 8 oktober 2026

Introductiecollege (1x4 uur) samen met Hans Burger

Hoor- en werkcolleges (4x3 uur) met formatieve assignments ter voorbereiding.

Werkbezoeken

Hoor- en werkcolleges: 14u (0,5x4 introductie + 4x3u)

Werkbezoeken: 2x6u = 12u (Maastricht en Alexanderpolder) Essay: 20u

Leesverslagen: 90u

Verslag werkbezoeken: 2x2u = 4u

Totaal: 140 uur (5ec =5x28u=140 u)

De toetsing bestaat uit één portfolio met daarin de volgende onderdelen:

• Verslag van de colleges en de eigen bijdrage hierin (max. 4x300 = 1200 woorden) (80% aanwezigheidsplicht – BEH)
• Twee verslagen van de werkbezoeken (elk 1000-1500 woorden) - BEH
• Leesverslagen van de verplichte literatuur (instructies op Canvas) – cijfer minimaal 5,5
• Schrijf een essay over kerkzijn en kerkvernieuwing waarin je tenminste (1) ingaat op de problematiek van de institutionaliteit (ambt) in een laat-moderne samenleving, (2) reflecteert op de rol en betekenis van kerkelijke praktijken (i.e.g. ook liturgie), de werkbezoeken, en (3) reflecteert op je eigen positionaliteit. Gebruik hierbij zoveel mogelijk van de hieronder genoemde VERPLICHTE literatuur – cijfer minimaal 5,5

De cijfers van nr. 3 en 4 worden gemiddeld (30-70%) en leiden tot één eindcijfer voor deze cursus.

• Jack Barentsen en Oeds Blok, Wakker in Gods wereld. Kerk-zijn in de 21e eeuw (Amsterdam: Buijten & Schipperheijn Motief, 2024)
• Paul W. Lucas, Identity Tug of War: Narrating Leadership Awareness of Congregational Identity (Eugene: Wipf & Stock, 2025).

Nicholas M. Healy, Church, World and the Christian Life: Practical-Prophetic Ecclesiology (Cambridge: Cambridge University Press, 2000)

• Andrew R. Hardy, An Ordinary Mission of God Theology: Challenging Missional Church Idealism, Providing Solutions (Eugene: Wipf & Stock, 2022)