2026/27
← Terug MAET3
Studiegids 2026/27
MAET3
Medische Ethiek in praktijk
PeriodeA
DocentGroenewoud, Stef
OpleidingMaster Ethiek
Ingangseis

(code)

Leerdoelen

De student: 

1.      heeft kennis van en inzicht in de belangrijkste medisch-ethische vragen in de Nederlandse zorgsector (ET 1,2,3); 

2.      is in staat om ethische, levensbeschouwelijke en religieuze aspecten van medisch-ethische vragen te identificeren (ET 1,2,3); 

3.      is in staat om medisch-ethische vragen in verband te brengen met een Bijbelse levens- en wereldbeschouwing (ET 1,2,3); 

4.      is in staat om respectvol en vruchtbaar om te gaan met verschillen (ET 5); 

5.      is in staat om medisch-ethisch beraad op te zetten (ET 5). 

Vakinhoud

In deze cursus gaan we in op de oorsprong van de bio-ethiek, het specifieke van de christelijke medische ethiek en hoe we onze christelijk levensbeschouwelijke commitments een plek geven in de ethische reflectie op concrete, toegepast ethische onderwerpen. We oefenen onszelf in het ethisch argumenteren en redeneren met zowel theologisch-ethische als seculier (filosofisch-ethische) argumenten. Thema’s die aan de orde komen zijn o.a.  

·        inleiding tot de ethiek van de zorg, christelijke medische ethiek in historisch perspectief 

·        menselijke waardigheid en waardig sterven 

·        de rol van empirische kennis in de ethiek 

·        rechtvaardigheidsvraagstukken en keuzes in de zorg 

·        moreel beraad 

·        vraagstukken rondom genderdysforie 

·        de gezondheidszorg als normatieve praktijk 

 

Werkvormen

Colleges (hoor- en werkcollege), zelfstudie. 

Studielast

Contacturen:                                      18u 
Collegevoorbereiding:                       12u 

Lees- en reflectieverslagen: 6x 5u =   30u 

Zelfstudie literatuur:                          138u     

Toetsing (essay):                                40 uur 
Totaal:                                                168 = 6 ec. 

 

Toetsing

Keuze uit een van de volgende opties: Lees- en reflectieverslag, essay, artikel (40 uur). 
Deze worden beoordeeld met een cijfer. 

Literatuur

 

Pag. 

Cat. 

U. 

Achterhuis, H. 2012. De Utopie van de vrije marktEpiloog. (Lemniscaat B.V., Uitgeverij, 2010). (p. 293-302) 

10 

Boer, T.A. 2021. Eind Goed. Een protestantse kijk op euthanasie in Nederland. 2021 Kokboekencentrum Uitgevers, Utrecht 

 

 

14 

Bolt, I., 2011. “Het stappenplan: een structuur voor ethische reflectie en discussie.” In: L.L.E. Bolt, M.F. Verweij & JJM van Delden red.), Ethiek in praktijk (Assen: Uitgeverij Van Gorcum, 20117). (p. 17-32) 

16 

Compaijen, R, ‘Ethische Reflectie’, in: Michiel Meijer (red.) Overtuigd en toch onzeker. Over de rechtvaardiging van 'onze' moraal (Valkhof pers, 2017) (p. 60-76)    

17 

Denier, Y., Mind the gap! Three approaches to scarcity in health care. (Med Health Care and Philos, 2008). (p. 73–87) 

15 

Glas, G. 2024. Euthanasie en hulp bij zelfdoding bij minderjarigen met psychische aandoeningen: een ethisch perspectief op de rollen van ouder(s), kind en arts. Aangeboden aan Tijdschrift voor Gezondheidszorg en Ethiek (TGE) 

 

 

2 

Groenewoud, A.S., ‘Ethische reflectie op Value Based Health Care’ (TGE, 2018). (p. 103-108) 

6 

2 

1 

Groenewoud & Boer, 2022. Ethiek en Empirie. Een kritisch ethische, gedeeltelijk onthechte interpretatie van ervaringen van nabestaanden van patiënten die euthanasie kregen.  Radix https://forumc.nl/wp-content/uploads/2022/11/Radix-48-3-0922v2-2.pdf 

12 

Groenewoud, A.S. 2022. Waar je woont, is hoe je sterft. Ethische reflecties op recht(v)(w)aardige zorg rond het levenseinde, oratie pp. 54-59 

 

Have, H.A.M.J. Ten, e.a. Leerboek Medische Ethiek. (Bohn Stafleu van Loghum, 2013)H2, H3, H4 en H6 (p. 25-100;123-164). 

118 

16 

Hoedemaekers, R. & C. Leget, 2003. Justice and Solidarity in Health care. Health Care Analysis, Vol. 11, No. 4, December 2003 

18 

Jochemsen, H. en G. Glas. Verantwoord Medisch Handelen. Proeve van een christelijke medische ethiek. (Amsterdam: Drukkerij Buijten En Schipperheijn, 1997) H1 en H2 (p. 13 t/m 63) 

51 

Jochemsen, H., R. Kuiper en B de Muynck. Een theorie over praktijken. Normatief praktijkmodel voor zorg, sociaal werk en onderwijs. (Amsterdam: Drukkerij Buijten En Schipperheijn, 2007). (p. 7-36) 

30 

Kruijf, G. G. de, "Waakzaam en Nuchter" (Utrecht: Kok ten Have, 1994) (p. 178-208) 

31 

Leget, C. 2013, Analyzing dignity: a perspective from the ethics of care. Med Health Care and Philos (2013) 16:945–952 

8 

 

3 

Podcast Philosophize this! Episode #168 Introduction to an Ethics of Care.  

 

 

1 

Scheer, L. van der, ‘Hermeneutische benadering: op zoek naar verborgen betekenissen.’ In H. A. M. Manschot, H. van Dartel, & J. N. G. M. Dartel (Eds.), In gesprek over goede zorg: overlegmethoden voor ethiek in de praktijk (2003). (p. 153-174). Boom. 

22 

Sulmasy, D.P., 2012. The varieties of human dignity: a logical and conceptual analysis. Med Health Care and Philos (2013) 16:937–944 

 

Verbrugge, A., G. Buijs en J. van Baardewijk. 2018. Baant de vrije markt de weg naar het goede leven? Sociale Vraagstukken. 25 december 2018 

0,5 

Vorstenbosch, J., Zorg. Een filosofische analyse. H1, H2 en H8 (Nieuwezijds, 2005). (p. 19-45; 147-168) 

49 

Totaal 

 

 

91,5 

80,5 

 

Aanbevolen literatuur 

Hoedemaekers, R. & C. Leget, Rechtvaardigheid en Solidariteit. Een beknopte inleiding. (NL samenvatting van ENG artikel) 

Luther, M. Trade and Usury, 1524. In: A Textbook of Christian Ethics. Gill, R. A. (p 130-141) 

Meilaender, G., Bioethics A primer for Christians (2013). H1 (p. 1-9) 

Olthuis, G., H. Kohlen en J. Heier, Moral Boundaries Redrawn: The Significance of Joan Tronto's Argument for Political Theory, Professional Ethics, and Care as Practice. Chapter 1. Introduction. 

 

Summatieve toetsen
Naam Code Beoordeling Gewicht Vakbodem
Opdrachten MAET3 Cijfer 1 5.5
Totaal gewicht: 1 ✓