2026/27
← Terug BT-NT1B.4
Studiegids 2026/27
BT-NT1B.4
Nieuwe Testament 1
PeriodeB
DocentenBrink, Egbert; Heijer, Arco den
OpleidingenBachelor 1, Bachelor minoren en keuzevakken
Ingangseis

Geen

Leerdoelen

De student: 

1.      kan verschillende posities beschrijven en beoordelen over datering, auteurschap en genre van de evangeliën en Handelingen (ET 3,5); 

2.      kan verschillende visies op de onderlinge verhouding van de synoptische evangeliën (Matteüs, Marcus, Lucas) beschrijven en beoordelen (ET 3,5); 

3.      kan basiskennis over de historische (Joodse, Griekse en Romeinse) context van Jezus en de apostelen toepassen bij de interpretatie van de evangeliën en Handelingen (ET 3,4);  

4.      kan de geschiedenis en huidige stand van het historische Jezus-onderzoek in hoofdlijnen beschrijven (ET 3); 

5.      kan de hoofdlijn van drie evangeliën (twee synoptici en Johannes) en Handelingen weergeven en specifieke passages plaatsen in de samenhang van nauwere en wijdere context (ET 3,5); 

6.      kan door nauwkeurige lezing recht doen aan de tekst van de Bijbel als historische openbaring van God (ET 1,3,5); 

7.      kan op hermeneutisch verantwoorde wijze de inhoud van de de evangeliën en Handelingen verbinden met zijn persoonlijk leven en dat van kerk en samenleving  en kan deze inhoud voor zichzelf en anderen  vertolken (ET 1,2,5,7,8,9); 

8.      kan elementen die bij lezing vragen oproepen registreren en voor anderen begrijpelijk verwoorden (ET 2,5). 

 

Vakinhoud

E. Brink: 

Begeleiding bij de lezing en verwerking van de vier evangeliën en Handelingen. 

 

A.J. den Heijer: 

Inleidingsvragen bij Evangeliën en Handelingen 

De synoptische kwestie 

De Joodse en Grieks-Romeinse context van het Nieuwe Testament 

Het historische Jezus-onderzoek en de ontwikkeling van de moderne Bijbelwetenschap 

Kennismaking rabbijnse literatuur (gastcollege) 

 

Werkvormen

E. Brink: 

Bespreking van de hoofdlijn en kernteksten van drie evangeliën en Handelingen. 

Individuele opdrachten, groepsgesprek, onderwijsleergesprek.  
Bespreking van vragen die bij de lezing zijn gerezen en daarna aangeleverd op de elektronische leeromgeving. 

 

A.J. den Heijer: 

Hoor/werkcolleges 

Studielast

Contacturen: 17u (E. Brink 5 uur, A.J. den Heijer 12 uur) 

Collegevoorbereiding: 11u (5+6) 

Zelfstudie: 110u (64u tentamenliteratuur, 42u portfolio)  

Tentamen: 2u 

Totaal: 140u 

Toetsing

Schriftelijk tentamen (weging 65%); portfolio LnW-1 (weging 35%). 

Beide toetsen worden met een cijfer beoordeeld. Voor beide moet een voldoende worden behaald. 

Literatuur

 

Pag. 

Cat. 

U. 

Voor schriftelijk tentamen 

 

 

 

Arie Zwiep, ‘Eén Jezus, vier evangeliën en een canon.’ in: C. Dekker & M. van Veelen (red.), Hete hangijzers (Buijten & Schipperheijn Motief, 2009), 71-81. 

10 

N.T. Wright & Michael F. Bird, The New Testament in Its World: An Introduction to the History, Literature, and Theology of the First Christians ( SPCK; Zondervan Academic, 2019), 680-699. 

19 

Helen K. Bond, The Historical Jesus: A Guide for the Perplexed  (T&T Clark, 2012).  

174 

1 

26 

Amy-Jill Levine & Marc Zvi Brettler (red.), Nieuwe Testament met Joodse Toelichtingen. NBV21 (Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap, 2024), ‘Inleiding op de evangeliën en Handelingen’ en de essays ‘De Grieks-Romeinse achtergrond van het Nieuwe Testament’ (Erich S. Gruen), ‘Joodse geschiedenis, van 331 v.g.j. tot 135 g.j.’ (Martin Goodman), ‘Het Jodendom en de Joodse identiteit’ (Sjaye J.D. Cohen), ‘De archeologie van het land Israël ten tijde van Jezus’ (Jodi Magness), ‘Het Joodse familieleven in de eerste eeuw g.j.’ (Ross S. Kraemer),  ‘Joodse bewegingen in de tijd van het Nieuwe Testament’ (Daniel R. Schwartz), ‘Farizeeën’ (Lawrence H. Schiffman), ‘Messiaanse bewegingen’ (David B. Levenson), ‘Joodse visies op niet-Joden’ (Meir Ben Shahar), ‘Voedsel en tafelgemeenschap’ (David M. Freidenreich), ‘De Wet’ (Jonathan Klawans), ‘Offers en de tempel’ (Naphtali Meshel), ‘De synagoge’ (Lee I. Levine), ‘Het gebed’ (Avigdor Shinan), ‘Joodse wonderdoeners en magie in de late tweede tempelperiode’ (Geza Vermes en Gideon Bohak), ‘Bovennatuurlijke wezens’ (Rebecca Lesses), ‘Logos, een Joods woord’ (Daniel Boyarin), ‘Hiernamaals en opstanding’ (Martha Himmelfarb), ‘De Dode Zeerollen’ (Menahem Kister), ‘Philo van Alexandrië (David Satran), ‘Flavius Josephus’ (Jack Pastor), ‘Het afleggen van een vals getuigenis. Veelvoorkomende fouten ten aanzien van het vroege Jodendom’ (Amy-Jill Levine) 

124 

31 

Voor portfolio 

 

 

 

Peels, H.G.L., Houwelingen, P.H.R. van, (red.), Studiebijbel in perspectief (Jongbloed, 2013, 2e druk), inleidingen op desbetreffende bijbelboeken 

OF 

Paul, M.J., Hofman, T.M. (red.), HSV Studiebijbel (Jongbloed, 2014) 

15 

1,5 

‘The Gospels, One Story, many dimensions,’ in: How to Read the Bible for All Its Worth (Zondervan, 2003), 113-131 (= De Evangeliën, een verhaal, vele dimensies, in:Haal meer uit de bijbel, Gordon Fee & Douglas Stuart, 153-180) 

20 

Carson, D.A., Moo, D.J., An Introduction to the New Testament(Apollos, 20052) Hoofdstukken 2-6 hoofdlijnen als bron voor portfolio 

250 

15 

 

Aanbevolen Literatuur 

·        The Bible Project over de betreffende bijbelboeken https://thebibleproject.com/ 

·        Elizabeth E. Shively, T. J. Lang, Bruce W. Longenecker, Behind the Scenes of the New Testament: Cultural, Social, and Historical Contexts (Baker Academic, 2024). 

·        Naerebout, F.G. & Singor, H.W., De Oudheid. Grieken en Romeinen in de context van de wereldgeschiedenis, (Ambo, 2008) 

·        Bond, Helen, The First Biography of Jesus: Genre and Meaning in Mark's Gospel (Eerdmans, 2020) 

·        Bakker, Henk, Jezus. Reconstructie en revisie (KokBoekencentrum, 2020). 

·        Daniël De Waele, Ontluikend Christendom. Cultuurgeschiedenis van een nieuwe religie in de Grieks-Romeinse wereld (KokBoekencentrum, 2021) 

 

Summatieve toetsen
Naam Code Beoordeling Gewicht Vakbodem
Schriftelijk tentamen BT-NT1B.4A Cijfer 0,65 5.5
Portfolio LnW-1 BT-NT1B.4B Cijfer 0,35 5.5
Totaal gewicht: 1 ✓