2026/27
← Terug MAKG3.2 – Postreformatorische theologische stemmen
Studiegids 2026/27
MAKG3.2
Postreformatorische theologische stemmen
PeriodeB
DocentKlok, Jan
OpleidingMaster Kerkgeschiedenis
2 Leerdoelen

De student kan: 

de historische context, doelstellingen, en resultaten van de Synode van Dordrecht (1618/19) beschrijven en analyseren, met nadruk op het internationale karakter van de synode (ET 1,2,6); 

uitleggen hoe de uitkomsten van de Synode van Dordrecht het karakter en de ontwikkeling van de gereformeerde kerken in de Nederlanden voor lange tijd hebben beïnvloed (ET 2,3,4); 

de belangrijkste maatschappelijke en culturele veranderingen in de 17e en 18e eeuw beschrijven, zoals ontdekkingsreizen, natuurkundige ontdekkingen en het Verlichtingsdenken, en hun invloed op de theologische ontwikkelingen van die tijd uitleggen (ET 3,4); 

de verschillende theologische stromingen en antwoorden die in de colleges aan de orde komen (scholastiek, verbondstheologie, theologie en vroomheid, natuurtheologie) identificeren en hun kenmerken en onderlinge verschillen analyseren (ET 4,5,7); 

de theologische ontwikkelingen in de Nederlanden in een breder Europees perspectief plaatsen, door overeenkomsten en verschillen met andere Europese landen te analyseren en te bespreken (ET 1,2,6,7); 

primaire theologische teksten uit de 17e en 18e eeuw lezen, interpreteren en hun betekenis in de historische en theologische context begrijpen en uitleggen (ET 1,2,6); 

secundaire literatuur kritisch beoordelen en gebruiken om diepgaand inzicht te krijgen in de theologische discussies en ontwikkelingen van de 17e en 18e eeuw, en de invloed van de Synode van Dordrecht daarop (ET 4,5,7). 

3 Vakinhoud

Het vertrekpunt van deze cursus vormt de Synode van Dordrecht 1618/19. Hierbij wordt vooral het internationale karakter van de synode benadrukt. Deze synode legde het karakter van de gereformeerde kerken in de Nederlanden voor lange tijd vast, en veel theologische discussies in en na de 17e eeuw zouden hun brandpunt vinden in de erfenis ervan. De 17e en 18e eeuw kenmerken zich door grote veranderingen in wereldbeeld en wereldvisie, gestimuleerd door onder andere ontdekkingsreizen, (natuurkundige) ontdekkingen en het toenemend rationalisme van het Verlichtingsdenken. Op deze voedingsbodem ontwikkelde de theologie zich, doordat theologen een antwoord zochten op vragen van de tijd. In de colleges komen verschillende theologische antwoorden aan de orde: scholastiek, verbondstheologie, piëtistische stemmen en natuurtheologie. Daarnaast komt de geloofsvervolging aan de orde aan de hand van een martelaarsgetuigenis van de doopsgezinde Wendelmoet Claesdochter. De te lezen teksten bieden een illustratie van deze antwoorden. De gekozen teksten zijn van auteurs uit de Nederlanden, in de secundaire literatuur zal vooral ook het Europese perspectief aan de orde komen.  

De gekozen bronteksten worden als primaire literatuur in close text reading centraal gesteld. De module wil de student/e uitdagen om op basis van bronnenstudie tot een eigen interpretatie te komen. De secundaire literatuur heeft een voor de bronteksten ondersteunende functie.  

In de bespreking van de bronteksten wordt de verbinding gezocht tussen de betekenis in hun eigen context en de hedendaagse relevantie.  

4 Werkvormen

Werkcolleges, gezamenlijke close text reading en bespreking van bronteksten, bespreking van (kerk)historische methodes. 

5 Studielast

Contacturen: 12 (6x2) u  Collegevoorbereiding: 36 u 

Nota: 32 (2x16) u 

Paper: 25 u  

Zelfstudie: 61 u 

Open-boek-tentamen: 2 u 

6 Toetsing

Open-boek-tentamen (50%), nota’s en paper (50%). 

Literatuur colleges 

N.B.: Veranderingen in de literatuur worden voor aanvang van de cursus door de docent aangegeven 

Summatieve toetsen
Naam Code Beoordeling Gewicht Vakbodem
Nota's MAKG3.2A Cijfer 1/4 5.5
Paper MAKG3.2B Cijfer 1/4 5.5
Open-boek tentamen MAKG3.2C Cijfer 1/2 5.5
Totaal gewicht: 1 ✓